GEBELİK (HAMİLELİK) DÖNEMİNDE AMELİYAT

GEBELİK (HAMİLELİK) DÖNEMİNDE AMELİYAT
HAMİLEYKEN AMELİYAT OLMAK
Gebelik sırasında çeşitli nedenlerle ameliyat gerekebilmektedir. Bu ameliyatlar gebelikle ilgili ameliyatlar olabilir veya gebelikle ilgisiz başka hastalıklara bağlı ameliyatlar olabilir. Ayrıca bu ameliyatları acil olanlar ve planlı olanlar diye de ikiye ayırmak mümkün.

Gebelik ile ilgili ameliyatlara örnekler: Rahim ağzına dikiş atılması (Mc Donalds, servikal serklaj), dış gebelik ameliyatı, sezaryen…
Kadın hastalıkları ile ilgili myom ameliyatları, yumurtalık (over) torsiyonu ameliyatları, pelvik abse amliyatları örnek verilebilir.
Gebelikle ilgisi olmayan ameliyatlardan hamilelik döneminde en çok yapılan apandisit ameliyatıdır. Gebelikte apandisit ameliyatı hakkında ayrıntılı bilgiye buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Bunun dışında mide perforasyonu (delinmesi), barsak, hemoroid (basur), safra kesesi gibi bir çok ameliyat yapılabilir. Ayrıca acil durumlarda gebelik olmasına rağmen mecburen yapılan ameliyatlar vardır, bunlar trafik kazaları, travma, kesici alet yaralanmaları, ateşli silah yaralanmaları, kırıklar, ortopedik ve beyin cerrahisi ameliyatları gibi ameliyatlardır. Hamilelerin yaklaşık %1-2’sinde gebelik sırasında gebelik ile ilgisi olmayan bir sebepten dolayı ameliyat gerekmektedir.

Gebelik sırısında ameliyat olmak riskli midir?
Gebelik sırasında yapılan ameliyatın anne ve bebek açısından bazı riskleri olabilir. Tabi bu yapılan ameliyatın türüne göre ve gebeliğin hangi döneminde yapıldığına göre değişen bir risktir. Gebeliğin ilk 3 ayında yapılan ameliyatlarda düşük riski vardır, son 3 ayında yapılan ameliyatlarda da erken doğum riski vardır bu nedenle acil olmayan planlı yapılan ameliyatlar için en çok tercih edilen dönem gebeliğin ortasındaki 3 ay yani 4, 5, 6. aylardır. Ameliyatın türü de risk konusunda önemlidir, örneğin bir apandisit ameliyatı hemoroid (basur) ameliyatına göre daha risklidir. Karın bölgesini ilgilendirmeyen küçük ameliyatlar daha risksizdir gebelik açısından.

Gebelik sırasında ameliyatlar lokal anestezi veya genel anestezi veya spinal anestezi ile yapılabilir. Bu ameliyatın ve hastalığın durumuna göre planlanır. Ayrıca bazı ameliyatlar laparoskopik olarak (kapalı yöntemle) yapılabilmektedir. Örneğin apandisit ameliyatı, safra kesesi ameliyatı, yumurtalık kisti ameliyatı gibi.

GEBELİKTE LAPAROSKOPİ (KAPALI AMELİYAT)

GEBELİKTE LAPAROSKOPİ (KAPALI AMELİYAT)
HAMİLELİKTE KAPALI YÖNTEMLE AMELİYAT UYGULANABİLİR Mİ?

Hamilelik sırasında over kisti (yumurtalık kisti), over torsiyonu, apandisit, kolesistit gibi nedenlerle ameliyat yapılması gerekebilmektedir. Gebelik döneminde müdahale edilmesi zorunlu olmayan hallerde ameliyat doğum sonrasına ertelenir, ancak bazı hallerde hamilelik sırasında ameliyat ile mmüdahale etmek zorunludur. Bu durumlarda kapalı yöntemle ameliyat (laparoskopik) veya açık ameliyat (laparotomi) yöntemi ile müdahale edilebilmektedir. Bazı hastalıklarda kapalı ameliyat uygulanamaz ve açık ameliyat uygulanması şarttır; bazı hastalıklarda ise her iki ameliyat yöntemi de uygulanabilmektedir. Örneğin mide perforasyonu durumunda açık yöntem uygulanması şart iken, apandisit veya yumurtalık kisti durumunda her iki yöntem de uygulanabilir. Uygulanacak ameliyat yöntemi hastalığın ne olduğuna, hastanenin ve doktorun imkan ve tecrübelerine, hastanın tercihine göre değişebilmektedir. Hamile olmayan hastalarda olan laparoskopi kontrendikasyonları aynı şekilde hamile hastalarda da geçerlidir (hemodinamik instabilite gibi).

Dış gebelik (Ektopik gebelik) tedavisi için yapılan laparoskopik ameliyat bu sayfadaki yazının konusu dışındadır. Bu yazıda kastedilen normal gelişen bir gebelik varken, yanısıra meydana gelen gebelik dışı bir patoloji nedeniyle ameliyat uygulanmasıdır.

Gebelik sırasında hangi durumlarda laparoskopi (kapalı ameliyat) uygulanabilir?
– Over (yumurtalık) kistleri (hemorajik kist, endometrioma, dermoid kist)
– Adneksiyal torsiyon (Over kist torsiyonu) (bkz: salpingoooferopeksi)
– Myom (fibroid) torsiyonu (kaynak)
– Heterotopik gebelik
– Apandisit
– Kolesistektomi (safra kesesi alınması)
– Mezenterik kist
– Splenektomi, nefrektomi, fıtık onarımı, lenfadenektomi gibi nadir uygulamalara ait vaka bildirimleri de vardır (kaynak 1, 2).

VAJİNOPLASTİ (VAJİNA DARALTMA AMELİYATI)

VAJİNOPLASTİ (VAJİNA DARALTMA AMELİYATI)
VAJİNA SIKILAŞTIRMA AMELİYATI
Vajinoplasti (vajina daraltma sıkılaştırma ameliyatı) vajinanın sıkılaşmasını ve toplanmasını sağlayan ameliyattır. Vajina özellikle normal doğum yapan kadınlarda (özellikle fazla doğum yapanlarda) ve ilişkiye bağlı olarak genişleyebilmektedir ve bu zamanla cinsel ilişki sırasında alınan hazzı hem kadında hem erkekte azaltmaktadır. Bu çiftler vajina daraltma ameliyatı ile tekrar cinsel hayatlarını normalde dördürebilmektedirler.

Vajinoplasti ameliyatı fazla olan vajinal dokunun çıkarılması ve vajinayı çevreleyen yumuşak doku ve kasların sıkılaştırılması yoluyla olmaktadır. Bazen labiaplasti yani vajen dışındaki dudakların da küçültülmesi veya şeklinin düzeltilmesi ameliyatı da aynı anda yapılır. Genellikle doğum yapmış kadınlar bu ameliyat için başvururlar. Vajinoplasti ameliyatında karından herhangi bir kesi yapılmaz sadece vajen bölgesinden yapılır ameliyat. Ameliyat ortalama 20-30 dakika sürer. Vajenin girişi ve 3-4 cm içerisine kadar daraltılacak şekilde kesi yapılarak tekrar kendiliğinden emilen dikişlerle dikilir. Dikişler kendiliğinden eridiği için ameliyat sonrası dikiş aldırmak gerekmez.

Ameliyat genel anestezi altında yapılır. Ameliyattan sonra 1-2 hafta kadar hafif vajinal akıntı olabilir. Yaklaşık olarak ameliyattan 6 hafta sonra doktor kontrolünde engel bulunmazsa cinsel ilişki başlayabilir. Ameliyat hastanın genel durumunu çok etkileyen ağır bir ameliyat değildir, ameliyattan 1-2 gün sonra hasta normal yaşantısına döner ve işine başlayabilir.

Vajinoplasti ameliyatından sonra tekrar gebelik olursa doğum için sezaryen önerilir çünkü normal doğum ameliyatla kazanılan vajina sıkılığını tekrar bozabilir. Ancak bu ameliyat normal doğumu engellemez, hasta isterse normal doğum da yapabilir. Normal doğum olmadıkça ileriki yıllarda tekrar genişleme yok denecek kadar nadirdir.